Curiosity of the Week: Aardbeien | curatorsofcuriosities
Aardbeien of verborgen symbolen? Wat zit er achter het kleinste en liefste schilderij van het Mauritshuis?
420
post-template-default,single,single-post,postid-420,single-format-standard,qode-quick-links-1.0,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,footer_responsive_adv,qode-content-sidebar-responsive,qode-theme-ver-13.8,qode-theme-bridge,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.7,vc_responsive

Curiosity of the Week: Aardbeien

Als ik naar het Mauritshuis ga, moet ik altijd even bij de aardbeien kijken. De aardbeien, dat is eigenlijk Stilleven met bosaardbeien (1705) van Adriaen Coorte. Een lief klein schilderijtje van aardbeien en bloesem op een stenen tafel, waar ik altijd vrolijk van word.

Tot ik voor deze blog een afbeelding zocht (Google snapte gelukkig precies wat ie moest uitspugen voor ‘aardbeien Mauritshuis‘), had ik alleen geen flauw idee wie de schilder was. Of wat het schilderij zou kunnen betekenen. Blijkbaar heb ik nooit op het bordje gekeken om er iets over te leren.

Voor een kunsthistoricus is dat ongetwijfeld een onprofessionele inconsistentie in mijn karakter. Zoiets dat zomaar zou kunnen verraden dat ik mijn diploma wel heb, maar eigenlijk nooit wat heb opgestoken. Net zoals een tandarts die zelf zijn tanden niet poetst, ofzo.

Om jullie beter op te voeden dan dat, ben ik toch maar eens gaan zoeken. Oude stillevens bevatten namelijk vaak verborgen boodschappen. Schilderkundige aanwijzingen die zouden kunnen verraden dat deze aardbeien veel meer voorstellen dan je op het eerste oog ziet. Waarschuwingen voor ijdelheid, verwijzingen naar de dood, aanmoedigingen tot een gematigd leven…

Maar wat blijkt, dat valt hier wel mee. Deze mooie aardbeien zijn misschien wel gewoon bedoeld als mooie aardbeien. Coorte-specialist Quinten Buvelot stelt althans in de NRC: “In [Coortes] latere werken” – zoals deze – “gaat alle aandacht naar de artistieke mogelijkheden van vruchten”. Een diepere betekenis “lijkt er niet langer te zijn, behalve dan misschien de verheffing van eenvoudige motieven.*”

En toen ik dit las, was ik opgelucht dat er geen moraliserende boodschappen waren. Want wat zou het jammer zijn als ik weer eens naar het Mauritshuis zou gaan, en mijn blijdschap ‘Hoera, de aardbeien!’ me ontnomen zou zijn door ongewenste kennis dat het schilderij eigenlijk, zeg, een aanklacht tegen oppervlakkigheid was.

Voor het gemak doe ik mijn schuldgevoel dan ook maar weg. Er valt al genoeg te leren in een museum om niet meer gewoon blij te mogen zijn over een stelletje aardbeien, verdorie.

*‘Verse abrikoosjes van Coorte ontdekt’. NRC, 21 september 2009