Waarom iedereen 5 minuten naar dit schilderij zou moeten kijken | curatorsofcuriosities
Dit schilderij van Courbet maakt nog maar eens heel duidelijk hoe relatief het idee van schoonheid eigenlijk is. Lees meer over fascinerende schoonheidstrends van vroeger:
869
post-template-default,single,single-post,postid-869,single-format-standard,qode-quick-links-1.0,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,footer_responsive_adv,qode-content-sidebar-responsive,qode-theme-ver-13.8,qode-theme-bridge,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.7,vc_responsive
Gustave Courbet, L'origine du monde, 1866, Musée d'Orsay, Parijs.

Waarom iedereen 5 minuten naar dit schilderij zou moeten kijken

N

Niet schrikken, er staat dan wel een harige vajayjay boven dit artikel, maar dit stuk gaat niet over vagina’s. Waar dit artikel dan wel over gaat? Over hoe veranderlijk schoonheidsidealen zijn en hoe moeilijk het kan zijn om je voor te stellen dat een trend die nu heerst (zoals gladde benen) niet voor eeuwig en altijd dominant zal blijven.

l’Origine du monde

Een goed voorbeeld daarvan is het bovenstaande schilderij van Gustave Courbet met de prachtige titel l’Origine du monde. Courbet schilderde dit werk in 1866 in opdracht van Khalil-Bey (1831-1879), een verzamelaar van erotische kunst. Toendertijd werd het schilderij als schokkend ervaren, maar ook als zeer sensueel. Tegenwoordig roept het schilderij bij veel mensen een heel ander gevoel op. Meer iets in de richting van ‘ieuw’, ‘jakkes’ en ‘bah’.

Ons idee van wat mooi en sexy is, is nou eenmaal veranderd. Veel vrouwen hebben nog maar weinig haar daar beneden, want dat is wat nu in zwang is. Niet zo heel lang geleden stonden mannenbladen als de Playboy echter nog vol met vrouwen met een flinke bos haar en op basis van de populariteit van dat blad vermoed ik dat dat bosje haar geen weerzin opriep.

Wenkbrauwen zijn optioneel

Cara Delevingne.

Cara Delevingne.

Rogier van der Weyden, Portrait of a Lady, c. 1460, National Gallery of Art, Washington.

Rogier van der Weyden, Portrait of a Lady, c. 1460, National Gallery of Art, Washington.

Een ander goed voorbeeld van hoe grillig schoonheidsidealen eigenlijk zijn is het feit dat mannen vroeger hakken droegen, vrouwen in de 18e eeuw dachten dat onderbroeken gevaarlijk waren en vrouwen in de 15e eeuw er alles aan deden om zo min mogelijk haar op en rondom hun gezicht te hebben.

Ze schoren hun wenkbrauwen, epileerden hun haar zodat hun haarlijn hoger kwam te liggen en trokken soms zelfs hun wimpers uit. Hierdoor leek hun hoofd ovaler en kwam de kleur van hun ogen beter uit.

Een groot contrast met de lange wimpers, dikke wenkbrauwen en glanzende lokken die we tegenwoordig bewonderen bij topmodellen als Cara Delevingne.

Nu lijkt het onvoorstelbaar dat we een vrouw zonder wenkbrauwen als het toppunt van elegantie zouden bestempelen, net zoals het over een paar honderd jaar waarschijnlijk onvoorstelbaar zal lijken dat 21e-eeuwse vrouwen en masse de wenkbrauwen van Cara imiteerden of hun vajayjay lieten harsen.

De mythe van de tijdloze schoonheid

Als er iets is wat we van kunst kunnen leren is het wel dat er geen tijdloze of universele schoonheid bestaat. Alles is relatief.

Daarom lijkt het me helemaal geen slecht idee als iedereen, ook jij, eens de tijd te neemt om naar l’Origine du monde van Courbet te kijken en even stil te staan bij hoe veranderlijk alles eigenlijk is.

Verwonder je ook over:

Louis XIV

Portret van Louis XIV door Hyacinthe Rigaud, 1701.

Wat zat er onder de rokken van een 18e-eeuwse vrouw?

Taart is kunst

Schoenen maken de man?