Was Elsa von Freytag-Loringhoven haar tijd ver vooruit? | Curators of Curiosities
Elsa von Freytag-Loringhoven droeg een bh van soepblikjes en een armband van gordijnringen. En dan wordt er ook nog gezegd dat ze verantwoordelijk is voor een van de belangrijkste kunstwerken van de 20e eeuw. Lees meer over deze excentrieke barones.
1257
post-template-default,single,single-post,postid-1257,single-format-standard,qode-quick-links-1.0,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-title-hidden,qode_grid_1300,footer_responsive_adv,qode-content-sidebar-responsive,qode-theme-ver-13.8,qode-theme-bridge,wpb-js-composer js-comp-ver-5.4.7,vc_responsive
Elsa von Freytag-Loringhoven

Waarom Elsa von Freytag-Loringhoven liever een bh van soepblikjes droeg

Ontmoet barones Elsa von Freytag-Loringhoven (1874 -1927), een vrouw die een bh draagt van oude soepblikjes, oorbellen van lepels en een ketting met daaraan een vogelkooi mét vogel. Kortom een vrouw met zo’n unieke stijl en zoveel bravoure, dat zelfs Lady Gaga er nog van zou gaan blozen.

En al deze grensverleggende outfits droeg Elsa gewoon aan het begin van de 20e eeuw. Terwijl andere vrouwen uit die tijd nauwelijks hun enkels durfden te vertonen op straat, daagde Elsa de wereld uit met haar kostuums. Denk jij ook niet dat Elsa von Freytag-Loringhoven en Luisa Casati het samen goed gevonden zouden hebben?

De gevonden kunst van Elsa von Freytag-Loringhoven

Elsa von Freytag-Loringhoven in kostuum.

Elsa von Freytag-Loringhoven in kostuum.

Elsa werd geboren als Else Hildegard Plötz in de Duitse stad Swinemünde aan de Baltische zee. Als tiener vertrok ze in haar eentje naar Berlijn en later verhuisde ze naar New York, waar ze trouwde met een verarmde Duitse baron.

Deze nieuwbakken barones was populair in de kunstscene van New York. Ze poseerde als model voor kunstenaars en maakte indruk met haar unieke kijk op de wereld om haar heen. Ze schreef gedichten, maakte beeldhouwwerken en deed aan performance art.

Van gevonden objecten maakte ze kostuums en sculpturen en transformeerde het dagelijks leven zo tot een kunstwerk. Natuurlijk droeg ze ook taarten als hoed, want Elsa begreep maar al te goed dat ook taart kunst was.

Een bekende anekdote over Elsa is het verhaal dat ze in 1917 als model zou poseren voor de kunstenaar George Biddle. Toen hij haar vroeg om haar kleren uit te trekken deed ze haar jas open en bleek ze daaronder niets anders te dragen dan een armband van gordijnringen en de eerder genoemde bh van blikjes en vogelkooi-ketting.

Zo werd zij met een korte beweging de kunstenaar. Haar lichaam werd een kunstwerk in plaats van een lustobject. Ze draaide de rollen om en wende zo de male gaze af.

Elsa x Duchamp

De originele 'Fountain', gefotografeerd door Alfred Stieglitz na de tentoonstelling van de Society of Independent Artists in 1917.

De originele ‘Fountain’, gefotografeerd door Alfred Stieglitz na de tentoonstelling van de Society of Independent Artists in 1917.

Elsa was zeer gecharmeerd van de kunstenaar Marcel Duchamp (1887 – 1968). En hoewel hij haar liefde niet beantwoorde, waren de twee wel bevriend. Je vraagt je echter af wat er met die vriendschap gebeurde nadat Duchamp zich een kunstwerk van Elsa toe-eigende en daar wereldberoemd mee werd.

Het lijkt er namelijk steeds sterker op dat het ready made kunstwerk Fountain (je weet wel, dat urinoir), waar Duchamp wereldberoemd mee werd, eigenlijk door Elsa bedacht werd.

Het kunsttijdschrift See All This publiceerde onlangs een artikel waarin Theo Paijmans stelt dat het urinoir dat gesigneerd werd met het pseudoniem R. Mutt, eigenlijk door Elsa bedacht werd. Een theorie die overigens al langer rondzingt in de kunstwereld. Zo schreef The Independent er al over in 2015 en ook de The Spectator wijdde er in 2016 een artikel aan.

En nu?

Verandert de betekenis van Fountain hierdoor? Nee, ik denk het niet. Het blijft een krachtig kunstwerk dat kritiek geeft op de kunstwereld. Het is echter wel hoog tijd dat kunstboeken herschreven worden om ruimte te maken voor deze fascinerende vrouw, die ook wel de mama van de Dada-kunststroming genoemd wordt.

Voor Elsa von Freytag-Loringhoven was haar lichaam een canvas. Ze vertelde een krachtig verhaal met haar lijf en haar kostuums. Zij had de controle over de boodschap en over hoe ze gezien werd. Een eigenzinnige vrouw wiens passie ook nu nog inspirerend is.

Bron: The Spectator / Widewalls

Verwonder je ook over:

Gala Dalí met Shoe-Hat, 1937

Gala Dalí met Shoe-Hat, 1937

Wie de schoen past, zette hem op zijn kop

Manet, wat doet die naakte vrouw daar?

Waarom Marie-Antoinette stopte met het dragen van roze